અધધધ ભારતનું ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ 48% વધ્યું, 5 મહિનામાં $74.8 બિલિયન પહોંચ્યું

ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ ઈમ્પોર્ટનો ખર્ચ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલથી ઓગસ્ટ દરમિયાન નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. Petroleum Planning and Analysis Cell (PPAC)ના આંકડા મુજબ, આ પાંચ મહિનામાં ભારતનું ક્રૂડ ઈમ્પોર્ટ બિલ 48% વધીને $74.8 બિલિયન થયું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ દરમિયાન ઈમ્પોર્ટનું વોલ્યુમ લગભગ સ્થિર રહ્યું છે, એટલે ખર્ચ વધવાનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડના ઊંચા ભાવ રહ્યા છે. એપ્રિલ-ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારતે 100.7 મિલિયન ટન ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કર્યું હતું, જ્યારે એક વર્ષ અગાઉના સમાન સમયગાળામાં આ આંકડો 101.1 મિલિયન ટન હતો.

ઓગસ્ટમાં પણ ઈમ્પોર્ટ બિલ વધ્યું

PPACના ડેટા પ્રમાણે ઓગસ્ટમાં ભારતનું ક્રૂડ ઈમ્પોર્ટ બિલ 18% વધીને $11.7 બિલિયન થયું હતું. બીજી તરફ, આ મહિનામાં ઈમ્પોર્ટ વોલ્યુમ 3% ઘટીને આશરે 19 મિલિયન ટન રહ્યું હતું. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઓછા વોલ્યુમ છતાં ઊંચા ક્રૂડ ભાવને કારણે ભારતના ઈમ્પોર્ટ ખર્ચ પર દબાણ વધ્યું છે.

ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટના ભાવમાં મોટો વધારો

સપ્ટેમ્બર દરમિયાન અત્યાર સુધી ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટનો સરેરાશ ભાવ $113.9 પ્રતિ બેરલ રહ્યો છે. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં આ ભાવ $69.61 પ્રતિ બેરલ હતો. ઓગસ્ટમાં પણ ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટનો સરેરાશ ભાવ $90.19 પ્રતિ બેરલ રહ્યો હતો, જે ગયા વર્ષના $69.1 કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ક્રૂડની કિંમત ઊંચી રહી છે. 21 સપ્ટેમ્બરની બપોરે Brent Crudeમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. ક્રૂડનો ભાવ $100 પ્રતિ બેરલની નીચે આવ્યો હતો. તેમ છતાં, Brent 18 દિવસથી વધુ સમયથી $100 પ્રતિ બેરલની ઉપર રહ્યું છે.

વેસ્ટ એશિયા તણાવથી ક્રૂડ માર્કેટ પર દબાણ

વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે ક્રૂડ સપ્લાય અને ભાવ અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે. Strait of Hormuzને લઈને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવ અને યમનના Houthi હુમલાઓને કારણે ક્રૂડના ભાવ પર ફરી દબાણ આવ્યું છે. Crisil Intelligenceએ પણ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે Brent Crudeના ભાવનો અંદાજ વધારીને $88-$93 પ્રતિ બેરલ કર્યો છે. તેના અનુસાર, ઈન્વેન્ટરીમાં ઘટાડો અને વેસ્ટ એશિયામાં સતત તણાવ ભાવને ઊંચા રાખી શકે છે.

ભારત માટે ઈમ્પોર્ટ બિલ કેમ મહત્વનું?

ભારત દુનિયાનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઈલ ઈમ્પોર્ટર છે અને તેની ક્રૂડ જરૂરિયાતના 85%થી વધુ હિસ્સા માટે આયાત પર નિર્ભર છે. તેથી ક્રૂડના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે તો ભારતના ઈમ્પોર્ટ બિલમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે. આ સ્થિતિ Current Account Deficit પર દબાણ વધારી શકે છે અને અર્થતંત્રના અન્ય ખર્ચ પર પણ અસર કરી શકે છે. ભારત દર વર્ષે આશરે 1.8થી 2 બિલિયન બેરલ ક્રૂડ આયાત કરે છે. માહિતી અનુસાર ક્રૂડના ભાવમાં પ્રતિ બેરલ $1નો વધારો ભારતના વાર્ષિક ઈમ્પોર્ટ બિલમાં આશરે $2 બિલિયન સુધીનો વધારો કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો: NSE IPO લગભગ 2 ગણો, પણ બિન સંસ્થાકીય રોકાણકારોનો હિસ્સો 3 ગણો ભરાયો

ક્રૂડ ભાવનો આગળનો અંદાજ

S&P Global Energyના જણાવ્યા અનુસાર, 2026 દરમિયાન બાકીના સમયગાળામાં ક્રૂડના ભાવનો સરેરાશ સ્તર લગભગ $90 અથવા તેનાથી વધુ રહી શકે છે, જ્યારે 2027માં સરેરાશ Brentનો ભાવ આશરે $86 રહેવાનો અંદાજ છે. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, ક્રૂડ ડિમાન્ડ પર રિફાઈનરી ક્ષમતાની મર્યાદા પણ અસર કરી રહી છે. બીજી તરફ, મધ્યપૂર્વના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો ભાવને સપોર્ટ કરી રહ્યો છે, જ્યારે ચીનની ક્રૂડ આયાતનું પ્રમાણ પણ ડિમાન્ડ પર અસર કરી રહ્યું છે.